Ankara Resim Heykel Müzesi-Arif Kaptan Salonu

Ankara Resim ve Heykel Müzesi

Ankara Resim ve Heykel Müzesi

Ankara Devlet Resim ve Heykel Müzesi, Kültür Bakanlığı Güzel Sanatlar Genel Müdürlüğü’nün merkez örgütüne bağlı bir müdürlük olarak örgütlenmiştir. Müze bünyesinde Sedat Simavi Sanat Galerisi’nin yanı sıra, Fahri Korutürk ve Arif Hikmet Koyunluoğlu Sanat Galerileri ile birlikte üç güzel sanatlar galerisi bulunmaktadır.  Müzede Güzel Sanatlar Uzmanlık Kitaplığı, Şark Salonu, konser-tiyatro salonu, yönetim bölümü, kafeterya, depolar ve altı teşhir salonu, bulunmaktadır. Ayrıca; resim, heykel ve seramik olmak üzere üç atölye bulunmaktadır. 

 

 

Ankara Resim ve Heykel Müzesi

Ankara Resim ve Heykel Müzesi

Müzenin görkemli merdivenlerinden üst kata çıktığımızda ilk karşımıza çıkan Eşref Üren Sergi Salonu’dur. Teşhir salonlarını saat ibrelerinin tersi yönünde gezmeye başladığımızda sırasıyla Osman Hamdi Sergi Salonu, Fikret Mualla Saygı Sergi Salonu, İbrahim Çallı Sergi Salonu, Arif Kaptan Sergi Salonu ve Türk Süsleme Sanatları Sergi Salonu ile karşılaşırsınız. Bundan önceki yazı dizilerimde Eşref Üren, Osman Hamdi Bey, Fikret Mualla ve  İbrahim Çallı Sergi Salonlarını anlatmıştım. Bu kez Arif Kaptan ve eserleriyle birlikte salonunda sergilenmekte olanları tanıtmak istiyorum.

 

Arif Kaptan Sergi Salonu

 

Ankara Resim Heykel Müzesi

Ankara Resim Heykel Müzesi

Arif Bedii Kaptan  1906 da İstanbul’da doğdu. 1924′te Heybeliada Bahriye Mektebi’nden mezun olduktan sonra ressam Nazmi Ziya Güran’dan özel dersler almaya başlamış ve bir süre Güzel Sanatlar Akademisi’ne devam etmiştir. Bu arada da asıl mesleği olan mühendisliği sürdürmüş, ama resme olan eğilimi nedeniyle askerlikten ayrılıp 1930′da ressamlığa başlamıştır. Sanayi-i Nefise Mektebi’nde eğitimine misafir öğrenci olarak bir müddet devam etmiştir. Dinamik bir mizaca sahip olan Arif Kaptan, kuvvetli bir peyzajcıdır.

Ankara Resim ve Heykel Müzesi

Ankara Resim ve Heykel Müzesi

Asabi fırça vuruşlarıyla yaptığı manzara resimlerinde tabiatın hırçınlıklarını ifade eden bir tarzı  vardır. Başlıca konuları olan yaprakları  dökülmüş ağaçlar, kıvrımlı  yollar, kütlevi evler  gibi resimlerinde de dinamik ve asabi çizgileri  görülmektedir. Bu alanda kendi kendisini yetiştiren sanatçılardan biridir. Bu arada, Osmanlı Ressamlar Cemiyeti’nin dışında da ressam birlikleri kurulmaktadır. Fikret Adil 1933 yılı Eylülünde ressam Zeki Faik İzer’in evinde beş ressam ve bir heykeltıraşın toplanarak bir sanat topluluğu oluştururlar. Adını da “D” Grubu olarak koyarlar. 

Ankara Resim ve Heykel Müzesi

Ankara Resim ve Heykel Müzesi

Grupta Zeki Faik İzer’den başka Nurullah Berk, Elif Naci, Cemal Tollu, Abidin Dino ve heykeltıraş Zühtü Müridoğlu da bulunmaktadır.  Oluşan gruba “D” Grubu isminin verilmesinin nedeni de oldukça ilginçtir. Osmanlı Ressamlar Cemiyeti, Sanayi-i Nefise Birliği ve Müstakil Ressam ve Heykeltıraşlar Birliği’nden sonra kurulan 4.birlik olması nedeniyle alfabenin 4.harfi olan D harfini isim olarak seçmesidir. D Grubu sergiler düzenleyerek, yeni ressamların kendilerini tanıtmalarına katkıda bulunmaktadır. Arif Kaptan, 1939′da D Grubu’nun 7.sergisine resim vererek katılmıştır. 1939 yılındaki Devlet Resim ve Heykel Sergisi’nde Üçüncülük, 17.sergide ise ikincilik Ödülü’nü kazanan Arif Kaptan, ressamlığının yanı sıra bazı gazete ve dergilerde yazdığı deneme ve eleştirilerle de tanınmıştır. Cumhuriyet Halk Partisi’nin Halkevleri aracılığıyla yürüttüğü yurt gezileri programı kapsamında 1940′ta Kastamonu’ya gönderilmiş ve o yöreye ait resimler yapmıştır

Ankara Resim ve Heykel Müzesi

Ankara Resim ve Heykel Müzesi

Arif Kaptan, bir manzara ressamı olan Nazmi Ziya’yla çalıştığı yıllarda İzlenimci eğilimli manzaralar yapmıştır. Ali Avni Çelebi’yle arkadaşlığı ve çalışmaları sırasında ise inşacı, hazır yapımcı çalışmalara yönelmiştir. Paris’te Lhote atölyesinde çalıştığı 1947-49 arasında yaptığı resimlerde ise doğa izlenimlerini geometrik bir soyutlama içinde işlemeye başlamıştır.1955’ten sonra renk uyumuna önem veren geometrik bir anlayışla soyut eserler üretir. Peyzajlarında çok başarılıdır. Genelde lirik, renkçi, soyut anlayışta denemeler yaparak tabiatı sınırlı renk lekeleri şeklinde ifade eder. Kullandığı renk lekeleri Zeki Faik İzer’i hatırlatır. Sanatçıya göre Türk ressamı, kendine ‘’milli karakter’’ bulduracak kaynaklara yönelmelidir. Çünkü resim sanatımıza ulusal nitelik verebildiğimiz ölçüde uluslararası büyük sanatçılar yetişir.

Ankara Resim ve Heykel Müzesi

Ankara Resim ve Heykel Müzesi

Arif Kaptan’a göre Türk resmine ‘’milli karakter’’ kazandıracak bu kaynaklar süsleyici sanatlara giren; kilim, minyatür, yazma, çini kumaş, hat gibi geleneksel kültür ve sanat ögeleridir. Bu düşüncelerle sanatçı hat sanatının soyut özelliklerinden yararlanarak kompozisyonlar oluşturur.  1960′lı yıllarda buruşturulmuş kâğıtlar üstüne yapımcı eğilimli doğa izlenimlerini yansıtan resimler yapmıştır. Arif Kaptan da çoğu sanatçıda görülen soyuttan figüratif anlatıma yönelme dikkati çekmektedir.1957-1962 yılları arasında Paris’te bulunan sanatçı, soyuta yönelik çalışmalarını yoğunlaştırmıştır.

Ankara Resim ve Heykel Müzesi

Ankara Resim ve Heykel Müzesi

İlk lirik soyutlamacı ressamlar arasında yer almaktadır. Lirik soyutlamalarında, geniş ve düz bir zemin üzerinde, küçük geometrik biçimli renkli ara elemanlar başlıca öğeleri oluşturmaktadır. Hiçbir akademik eğitim görmeyip, kendi kendini yetiştiren Arif Kaptan ilk zamanlarda doğadan çalışmıştır. Daha sonra soyut araştırmalara başlamış ve uzun süre soyut resimlere bağlı kalmış. Fakat 1978 de İstanbul’da açtığı son sergide soyut türden ayrıldığını başlangıç dönemindeki tarzına döndüğünü açıklamıştır. Manzara resimlerinin tarz olarak Eşref Üren’e benzediği söylenmektedir. Çizgileri, öncelikle Eşref Üren’den etkilenebildiği düşüncesini akla getiriyor denmektedir. Gene aynı soğuk renkler hâkim olup, Mavi ve özellikle mavinin birçok tonu kullanılmış.

08.09.1982 tarihinde İstanbul’da ölmüştür. Bazı kaynaklar ölüm tarihi olarak 1979 yılını gösteriyor.

Kaynaklar:

1) http://tr.wikipedia.org/wiki/%C4%B0brahim_%C3%87all%C4%B1

2) http://www.guzelsanatlar.gov.tr/TR,3201/arif-bedii-kaptan.html

 

 

Share Button