Pirgi Köyü Sakız Adası

9 Eylül 2016 Cuma, Sakız Adası…

Sakız Adası turunda, duvar süslemeleriyle dikkatimi çeken ve hayranlık duymamı sağlayan mekânlardan biri Pirgi Köyü idi.

Evlerin dış cephesine yapılan kazıma usulü süslemeler o kadar etkileyici ki Pirgi, “Picasso’yu kıskandıran köy” olarak tanınıyor.

Pirgi Köyü-Sakız Adası

Sakız Adası bölge yönetimi, ziyaret etmekte olduğumuz aynı adla anılan büyük bir adanın yanı sıra Psara ve Oinousses adlarında küçük ama iki önemli adadan oluşmaktadır. Yönetim merkezi olan Chios-Sakız Adası, Akdeniz’de en iyi şekilde korunabilmiş, Orta Çağa has savunma ağlarından birine sahip. Halen ayakta kalabilmiş olan kaleler, kuleler, gözetleme kuleleri ve korunaklı yerleşim yerleri bunun en iyi kanıtlarıdır. Gerçekten de kayda değer bir savunma ağı sistemi olan bu yerleşim yeri, Akdeniz’deki buna benzer yerlerle ortak özelliklere sahiptir. Aynı korunma ve savunma ağlarından birini de Rodos’ta görmüştük geçen yıl Eylül ayında.

Chios-Sakız Adası

Chios-Sakız Adası

Adanın Orta Çağa ait geçmişi, şehir merkezinde olduğu kadar köylerinde de bulunan, bu döneme ait tarihi eserlerin üzerindeki Bizanslılara, Cenevizlilere ve Venediklilere ait ögelerle dolu kabartmalarda da kendisini göstermektedir. 1566-1912 yılları arası adada Osmanlı Dönemi… 346 yıl adayı yöneten Osmanlılar sadece vergi toplamakla yetinmişler. Adaya damla sakızı nedeniyle ayrıcalıklı davranmışlar. Türkler Yahudilerle adadaki kale içinde yaşamışlar ve vergi muhasebesinde önemli rol almışlar. Kale içinde hala bir Türk Mahallesi mevcut… Sakız adası 1912’de Yunanistan’a bağlanmış.

Pirgi (Pyrgi) Köyü

Pirgi Köyü-Sakız Adası

Pirgi Köyü-Sakız Adası

Adımımızı attığımız andan itibaren görsel bir şölenle karşılaştığımız Pirgi Köyü, Sakız Adası’nın Orta,Çağdan kalma en büyük yerleşim yeri olup şehir merkezinden 25 kilometre uzaklıktadır. Zamanın yarattığı etkilere ve insanların müdahalelerine rağmen Pyrgi halen canlı bir Orta Çağ efsanesidir. Evlerin dış cephesine yapılan kazıma usulü süslemeler o kadar etkileyici ki Pirgi, “Picasso’yu kıskandıran köy” olarak tanınıyor. Bu köyün en büyük özelliği ‘’Çizik’’ anlamına gelen ‘’ksista’’ denen bir yöntem kullanılarak geometrik şekillerle süslenen yapı duvarlarıdır. Ksista yönteminde evler, beton üstüne yumuşak sıva, onun üstüne beyaz alçı boya ve bunların üzeri kazınarak süslemeler yapılmaktaymış. 15. Yüzyılda inşa edilmiş olan köydeki süslemeler 17.yüzyılda başlamış. Yunanistan ve dünya genelinde bu tür dış süslemeleri taşıyan tek merkez olma unvanını kimseye kaptırmamış Pirgi.

Pirgi Köyü-Sakız Adası

Pirgi Köyü-Sakız Adası

Pirgi Köyü-Sakız Adası

Pirgi Köyü-Sakız Adası

UNESCO koruması altındaki Pirgi’de önemli ve anıtsal yapılar da bulunmakta. Bunlardan Aqioi Apostoloji mabedi, Bakire Meryem’in Göğe Yükselişi’ne adanan Nea Moni manastırındaki kilisenin bir kopyasıdır demişti rehberimiz. Bol miktarda kiremit süslemesi, kubbede dişli şeritleri, çift sıra küçük mermer sütunları ve duvarlarındaki şişe ağzına benzeyen renkli süslemeleriyle mükemmel bir şekilde korunak günümüze kadar gelebilmiş.

Pirgi Köyü-Sakız Adası

Pirgi Köyü-Sakız Adası

Bizanslılara ait tarihi bir eser olan mabedin İnşa ediliş tarihi 13. veya 14. yüzyıla kadar gitmektedir. Gerek dış mimari tarzı gerekse de duvarların iç yüzeylerini süsleyen duvar resimleri çok iyi şekilde korunmuşlardır. Antonios Domestichos Kritos’a ait bir eser olan duvar resimlerinin yapılış tarihi 1665’li yıllara uzanmakta olup, içerisinde Girit okuluna ait teknikler barındırmaktadır. Yoğun bir halk dilinin kullanılması bu eserin temel karakteristik özelliğidir.

Pirgi Köyü-Sakız Adası

Pirgi Köyü-Sakız Adası

Ayrıca hepsi çok iyi durumda olan; 1694’lü yıllarda inşa edilmiş Meryem Ana Kilisesi, 1680’li yıllarda inşa edilmiş Taksiarchi Kilisesi ve 19’uncu yüzyıla ait Agios Georgios Manastırı bulunmaktadır.

Pirgi Köyü-Sakız Adası

Pirgi Köyü-Sakız Adası

Share Button