Notre Dame Katedrali-Paris

 

                           23 Ekim 2014 Perşembe, Paris…

170 yıllık bir yapım süreci olan Notre Dame Katedrali’ni görmeye gideceğiz. Işıklar ve Aşıklar Şehri Paris’teki ilk mola yerimiz Aziz Michel Meydanı olmuştu. Aziz Mişel Notre Dame Katedrali’ne en yakın mola meydanı olduğu için seçilmişti. 

Notre-Dame Katedrali

Notre-Dame Katedrali

Saint Michel Çeşmesi önünde hatıra fotoğrafları çekip, meydandaki mimari yapıları gözden geçirdikten sonra rehberimizin ardına düşüp, Notre Dame Katedrali’ne ulaşmak üzere yürümeye başladık. Oldukça dar bazı sokaklardan geçtikten sonra Seine Nehri boyunca ilerledik. Eski adı Kardinal Lustiger olan Küçük Köprü bizi, Seine Nehri içinde bulunan küçük bir adacığa ulaştırdı.

Seine Nehri Paris

Notre Dame Katedrali’nin üzerinde bulunduğu bu ada ‘’İle de la Cite’’ ya da ‘’Şehir Adası’’ olarak biliniyor. Nehrin ortasında kalan Şehir adası düşmanlara karşı korunması kolay bir ada. Bu ada Paris’in doğum yeri olmuş. Köprüyü geçince sağ taraftaki Parvis Notre Dame – Place Jean-Paul II olarak bilinen meydana girdik. Oldukça ileride, bütün görkemiyle Notre Dame Katedrali görünüyordu. Anılarım canlandı birden, yıllar öncesine, öğrencilik yıllarıma gittim.

Notre Dame sözcüğünü ilk kez ‘’Notre Dame’nin Kamburu’’  adlı filmi izlerken duymuştum. Orijinal ismi Notre Dame de Paris olan, Notre Dame’ın Kamburu, Victor Hugo’nun ünlü bir romanıydı. 19. yüzyıl başlarında Paris şehir planlamacıları, bakımsızlığından ötürü, Notre Dame Katedrali’ni yıktırmak istemişlerdi. Ünlü Fransız yazar Victor Hugo, 1831 yılında, halkın ilgisini buraya çekmek ve katedralin yenilenmesini sağlamak için Notre Dame’ın Kamburu adlı romanını yazmıştı.

Notre-Dame Katedrali

Notre-Dame Katedrali

Notre Dame Katedrali’nin yenilenmesinde büyük bir rol oynayan roman, Fransız İhtilali sonrası Fransa’nın karanlık günlerinden kesitler sunmaktadır. Roman; çirkin, kambur, engelli ve çok acayip bir yaratık olan Kilise zangocu ile Fransa’nın ruhani ve dini lideri Claude Frollo’nun Çingene Kızı Esmeralda’ya olan aşklarını anlatır. Anlatırken de Zangoç ile Papaz’ın ruhlarında oluşan ikilemleri ve tepkileri romantik bir yaklaşımla ele alır. 12. Louis dönemindeki yaşamı anlatan bu romanı ile yazar, bir başpapaz ve bir askerin kişiliğinde, kambur Quasimodo ile Çingene Esmeralda’yı yoksulluğa boğan toplumu eleştirmektedir.

Notre-Dame Katedrali

Notre-Dame Katedrali

Notre-Dame Katedrali

Adacıkta fotoğraflar çekerek katedrale yaklaştık. Rehberimizin anlattıklarına göre; şehrin Piskoposu Sully’nin hayali olan ve Papa III. Alexander tarafından da desteklenen katedralin yapımına 1163 yılında başlanmış. 170 yıllık bir yapım sürecinden sonra, 1334 yılında yapımı tamamlanarak hizmete girmiş.

Notre-Dame Katedrali

Bütün kiliselerde, özellikle gotik katedrallerde, genellikle ön cephede yuvarlak pencereler olarak görülen ‘’Gül Pencereler’’ bulunur. Notre Dame’ın girişinde, iki kule arasında bulunan bu pencereler Geç Gotik Dönem tarza sahip olup,1250-1260 yılların arasında yapılmıştır. Renkli camlar, desenler ve resimlerle süslü pencerelerde yine oymalar ve desenlerle süslenmiş çerçeveler kullanılmıştır. Bu pencereler katedraldeki sayılı renkli camlı pencerelerden olması açısından dikkat çeker. Avrupa’da özgün eserler olarak kalmayı başarmışlardır.

Notre-Dame Katedrali

Girişi batıya bakan katedral Meryem Ana’ya ithaf edilerek adlandırılmıştır.  Batı cephesinde Üç giriş kapısının bulunmaktadır. Giriş cephesinin boylamasına ve enlemesine üç bölüme ayrılmış olması kutsal üçleme ile ilişkilendirilmektedir. Baba, Oğul ve Kutsal Ruh… Kutsal Ruh, Hristiyanlıktaki teslis inancının üçüncü ayağıdır. Giriş kapılarının hemen üzerinde 28 tane insan heykeli bulunmaktadır. Bunlar eski ahitte adları geçen peygamberlerdir.

Notre-Dame Katedrali

Fransız devrimi sırasında kralların heykelleri sanılarak parçalanmışlardır. Bizim gördükleriniz 19.yüzyılda yeniden yapılmış olanlardır. Orta kapının iki tarafındaki iki kadın heykelinden soldaki kiliseyi sağdaki ise sinagogu temsil eden heykellerdir. Kiliseyi temsil eden kadının canlı ve dik, sinagogu temsil eden kadının ise cılız ve yorgun tasvir edildiği gözden kaçmamaktadır. Ön  cephe kabartmalar, yüzlerce sayfalık bir din dersi kitabının özenle işlendiğini göstermektedir. Kiliseye girmek için çok büyük bir kuyruk ile karşılaştık.

Notre-Dame Katedrali

Güney kanadındaki penceredeki vitraylarla Yeni Ahit’ten “İsa’nın zaferi” hikâye edilmektedir. Meryem Ana Heykel grubu ve üzerindeki daire biçimindeki vitray, bir karenin içerisine oturtulmuştur. Daire, Katolik mistizminde gökleri, yani öbür dünyayı temsil eder. Kare içerisine yerleştirilmiş daire ise, yeniden doğuşa, yani öldükten sonra dirilişe işaret etmektedir. 

Notre-Dame Katedrali

Notre-Dame Katedrali

Notre-Dame Katedrali

Notre-Dame’a akan insan seli zamanla durulur ama hiç kesilmez. Ziyaretçiler en sağdaki Sainte Anne Kapısı’ndan girip, ana mekânın etrafında bir tur attıktan sonra, en soldaki Bakire Meryem Kapısı’ndan dışarı çıkarlar. Sol ve sağ kanatlardaki vitrayları fotoğrafladıktan sonra yeniden katedralin sağ koridoruna dönüyoruz. Katedralin sağ koridorunda ilerler iken bu kez dikkatimizi sol tarafımıza yöneltiyoruz. Katedralin merkezini çevreleyen bu ahşap ayırım duvarlarının üst kısımlarında renkli kabartmalar görüyoruz. Güney cephesinde ağırlıklı olarak Hazreti İsa’nın öldükten sonra dirilip insanlara yeniden gözükmesi anlatılır iken kuzey cephede daha çok Hazreti İsa’nın doğumu anlatılmaktadır.

Notre-Dame Katedrali

Notre-Dame Katedrali

İlginç olan ortaçağda katedralin dışındaki taştan kabartmaların da aynı bu ahşap yontular gibi renkli olduklarıdır. Sağ koridoru tamamlayıp kiliseden çıkmadan önce bütün kilisenin duvarlarını süsleyen tablolardan bir kaçına göz atmaya çalıştım.  Bu tabloların, Paris’in özellikle mücevher ticareti ile uğraşan esnafının aralarında para toplayarak kilise için sipariş ettikleri ve her yıl 1 Mayısta kiliseye sundukları tablolardır. Fransız Gotik Mimarisinin  en güzide örneği olarak bilinen Notre Dame, ayrıca ilk gotik katedrallerden biridir ve gotik dönem boyunca inşası sürmüştür.

Notre-Dame Katedrali

Notre-Dame Katedrali

Heykellerin ve işlemeli camların orta çağ Roma mimari üslubundan, pek görülmemiş bir dünyevilik içermesi, natüralizm akımının eserlerdeki ağır etkisinin bir sonucudur. Notre Dame de Paris dünyada ana yapıdan ayrı payandaların kullanıldığı ilk binalardan biridir. Bina özgün tasarımında bu payandalar  yoktur. Ancak yapım başladıktan sonra, gotik mimaride kullanılan ince duvarlar daha da yükseldikçe, duvarlarda dışa doğru oluşan gerilimlerden dolayı çatlamalar başlamıştır. Daha fazla bozulmayı engellemek için bu destekler düşünülmüştür. Uzun yıllar boyunca eleştirilmişler ve “birilerinin sökmeyi unuttuğu yapı iskeleleri” gibi durdukları söylenerek, katedrale “bitirilmemiş” bir hava verdikleri iddia edilmiştir. Notre-Dame Katedrali, Napolyon’un taç giyme töreninden Victor Hugo’nun hayal dünyasına ve Fransız tarihinin son sekiz yüz yılında birçok önemli olaya tanıklık etmiş Fransa’nın en tanınmış kilisesidir.

Notre-Dame Katedrali

Şehir adası ve Notre-Dame Katedrali

Share Button